11 C
Hamburg
Montag, September 28, 2020
Start Home CHP raporunda Roman yurttaşlar

CHP raporunda Roman yurttaşlar

Cumhuriyet Halk Partisi(CHP), Roman yurttaşların Türkiye’deki ayrımcılığına ilişkin Nisan ayı raporu hazırladı. Bu raporda CHP, ayrıca Roman yurttaşların ayrımcılıklarını, yoksulluk ve çaresizliklerini de gözler önüne serdi.

roman foto1

CHP’nin ‘Romanlar için yoksulluk ve ayrımcılık kader olmasın: En canlı renklerimiz solmasın!’ başlıklı raporda, “Roman yurttaşlarımızın pek çok alanda maruz kaldığı önyargılar ve ayrımcılık da sorunların katmerleşmesine sebep olmaktadır,” cümleleriyle başlıyor. Bu raporun ana konusu olan Roman yurttaşlar, Türkiye’deki toplam nüfusunun tam belirli olmadığının yanı sıra, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP)’nin; Romanlar için herhangi bir girişimde bulunmayıp, sürekli geçmişteki hükümetleri suçlayıcı bir siyaset güttüğüne de dikkati çekiyor.

Roman yurttaş sayısı belirsiz

Romanlar’ın 1831 yılındaki verilerine göre, Osmanlı coğrafyasındaki nüfus sayımına göre 500 bin kişi olduğu da raporun bir diğer dikkat çeken konusu. Günümüzdeki Roman sivil toplum örgütlerinin ve saha araştırmalarının güncel tahminlerine göre de ülke genelinde birkaç milyon civarında Roman yurttaşlarının olduğu belirlendi.

Türkiye-Avrupa Roman Hakları Merkezi Raporu’na göre de Türkiye’de Trakya, Marmara, Ege Bölgelerinde büyük çoğunluğunda Roman yurttaşlar yer alıyor.

Roman yurttaşların;

*Yüzde 76’sı düzenli gelir elde edemiyor.

*Yüzde 35’i kötü koşullara sahip evler ya da gecekondularda yaşıyor,

*Yüzde 33’ünün çocukları düzenli aşıları yapılamıyor,

*Yüzde 30’u da düzenli maddi kazançları olmadığı için, gece yatağa aç giriyor.

Romanlar, diğer yurttaşlara göre nefret söylemleriyle karşılaştığı, kamu kurumlarında gereken ve yeterli hizmetleri görmediklerini, dışlandıklarını, şiddete maruz kaldıklarını ve bu yaşananların da sorunlarının kangrenleşmesine yol açtığını savunan raporda; Romanların içlerine kapandığını, yalnızlaştığını da gözler önüne serdi.

CHP’nin hazırladığı raporda, mevcut hükümet sistemi AKP’nin toplumu kutuplaşma politikası, Roman yurttaşların karşı karşıya kaldıkları önyargılı ve dışlayıcı söylemlere yer verildi.

2017 yılında Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortak finanse edilen ve 2015-2017 yılları arasında uygulanan Romanların, yoğun olarak yaşadıkları alanlarda sosyal içermenin desteklenmesi için teknik destek “SİROMA” projesine katıldı. Bu katılımda yüzde 53’ü son bir yıl içerisinde “Roman” kimliklerden dolayı ayrımcılığa uğradıklarını belirtmiş, yüzde 34’ü iş ararken, yüzde 30’unun da ev aradığı yer aldı.

Ayrıca Romanların yüzde 13’ünün de sağlık hizmetlerinden faydalanırken ayrımcılıkla da karşılaştıklarını belirtti.

Okula giden Roman yurttaşların çocuklarının yüzde 13’ü, uğradığı ayrımcılıktan dolayı çocuklarda; devamsızlık sorunları olduğu gibi, bu durumda ise sorunların daha da derinleştirilmesi ele alındı.

Roman yurttaşların yaşadığı ayrımcılık, dışlanma ve şiddet; bulundukları bölgenin kamu kurumlarından yararlanamadıkları gibi, göçe de zorlandıkları yine raporun en can alıcı noktasını vurguluyor.

Yüzde 45’inin kendilerine belediye hizmetlerinde ayrımcılık yapıldığını belirtiyor, yüzde 40’ının da bir kesim ise Romanların devlet kurumlarında ayrımcılığa uğradıklarını ifade ediyor.

Yoksulluğun derinlerinde Romanlar

Romanların yoksullukla boğuşurken, temel ihtiyaçlarını dahi karşılamadığı öne çıkıyor. Araştırma raporunda ‘SİROMA’ verilerine göre yüzde 30’unun yiyecek satın alamadıkları için de geceleri de çoğunlukla aç uyuduklarını gösterdi. Çünkü Romanların sürekli göç etmesi sebebiyle, gerekli imkân ve işe sahip olmadıkları için; yiyecek ve içecek alacakları mevcut paraya da ulaşamıyorlar.

2017 SİROMA araştırma raporuna katılan Roman yurttaşlardan yüzde 38’i 1200 liranın altında, yüzde 43’ünün ise 2 bin 100 liranın altında aylık aldıkları beyan edildi. Bu ücretler, aylık hanehalkının aldığı ücretlerdir.

Sadece yüzde 11’i bir işe sahipken, yüzde 25’inin ise işsiz olduğu belirtildi. Katılımcılardan yüzde 34’ünün de son 5 yıldır iş aradıkları ortaya çıktı.

Rapordaki diğer ana veriler ise şöyle:

**Türkiye Roman Hakları Formu’nu Güçlendirme (ROMFO) Projesi”dir. Araştırmaya göre Roman yurttaşların yüzde 75,8’i çalıştıkları işten düzenli bir gelir elde edemediklerini beyan etmektedir. Aynı araştırmaya katılanların yüzde 80,6’sı işinin “sigortalı olmadığını” belirtmiştir.

**Türkiye’de çeşitli il ve bölgelerde yapılan saha araştırmalarında yüzde 50’yi aşkın oranda Roman yurttaş (%53,8) iş yerlerinde ayrımcılığa uğradığını ifade etmiştir.

***Türkiye’de 2 milyon gibi yüksek bir rakamı aştığı düşünülen çocuk işçilerin neredeyse yüzde 80’i ise kayıt dışı çalıştırılmakta ve insafsızca sömürülmektedir.

***Araştırmalar, yoksulluğun pençesinden kurtulamayan Roman çocukların yüzde 32’sinin günde üç öğünden az ve düzensiz beslendiğini ortaya koymaktadır.

***2017 SİROMA saha araştırmasına göre Romanların yüzde 35’i kötü koşullara sahip bir evde ya da gecekonduda yaşamak durumunda kalmaktadır.

Barında sorunlarını en çarpıcı şekilde gözler önüne seren olay ise, 2016 yılında Çanakkale’nin Ezine ilçesinde mezarlık yakınında naylon brandalar altında yaşayan Roman yurttaşlardan 48 yaşındaki bir kadın, donarak hayatını kaybetmişti.

roman 2

Romanların konut sorunları

Romanların düzenli bir barınma hayatları olmadıkları için, sürekli göç ediyor, naylon veya benzeri örtülerle kendi başlarına başlarını sokabilecek küçük, geçici konutlar yapıyor. Araştırma raporunda ise, Avrupa’nın ilk Roman yerleşmelerinden Sulukule’de AKP’nin aceleyle kamulaştırma kararı aldığı kentsel projesi yer alıyor. Bu sebeple Roman yurttaşların bulunduğu mahalle yıkılıp, buradaki Romanların kent dışına itildiği belirtiliyor. Bu sayı ise yaklaşık 3 bin olduğu açıklandı. Romanlar, 2006’dan itibaren yerlerinden edilip, insani onuruna dokunmuş bir yaklaşım gösterildiği de yine raporun ayrıntıları arasında yer alıyor.

Araştırma raporunun devamı;

***Buna göre, Roman erkeklerin yüzde 14’ü, Roman kadınların ise yüzde 30’u hâlâ okur-yazar değildir. Sadece okur-yazar olan Roman erkekler yüzde 17, Roman kadınlar ise yüzde 23 oranındadır. Araştırmaya katılan Roman yurttaşların yüzde 71’i ise sadece ilkokulu tamamlayabilmiştir. Yüksekokul ve üstünde eğitim görmüş Roman erkeklerin oranı, yüzde 3 iken, bu oran kadınlarda yalnızca yüzde 1’dir.

CHP’nin Roman yurttaşlar planı

CHP, hazırladığı raporun sonunda, Roman yurttaşlar için yapacaklarını sıraladı. Evrensel ilkelerle tüm yaşamsal haklarını teslim edeceğini vurgularken, Aile yardımları sigortası ile de insan onuruna yakışır bir yaşam sunulacağını da belirtti. Romanların yaşadığı olumsuz yaşam koşullara maruz kaldıkları için, sosyal devlet anlayışıyla ayrımcılığı ortadan kaldırıp, eşitlik ilkeleriyle kamu ve kuruluşlarda hizmet hakkı tanınacak.

Yine rapordaki araştırma verilerine bakıldığında, CHP’nin Roman yurttaşların yaşadığı ayrımcılık, sosyal dışlanmaya son vereceği, eğitim, barınma, sağlık istihdamı yaratacağı, bu konularla ilgili gereken faaliyetleri de yürüteceği ön plana çıkıyor.

Çocuklarda eğitim süreci

Roman yurttaşların çocukları ayrımcılıktan dolayı devamsızlık yaparken, CHP’nin koşulları arasında; 1 yıl okul öncesi, 8 yıl ilköğretim, 4 yıl ortaöğretim ile 9 yıl kesintisiz ve zorunlu eğitim geçileceği yer aldı. Ayrıca 3-6 yaş grubu çocukların da sosyo-ekonomik gelir düzeyi düşük ailelerin çocuklarına da yönelik ücretsiz, nitelikli erken eğitim hizmeti verilecek. Bu eğitimler de kreş ve gündüz bakım evleri ile gerçekleştirilecek. Kendi küçük kardeşlerine bakan kız çocukları da, bu sayede eğitimlerini sürdürebilecek.

Diğer yapılacaklar;

***CHP, mevsimlik çalışan ailelerin çocukları için Gezici Okul Modeli geliştirilecek,

***Roman çocukların da yeterli beslenmelerine yönelik okullarda beslenme programları uygulanacak,

***Roman yurttaşlarımızın gereksinimlerine göre özel yerleşim ve imar projeleri geliştirilecektir,

***Romanların maruz kaldığı ayrımcılığa yönelik önemli bir önyargı kaynağı olan “Roman mahallesi” imajı değiştirilecek,

***Prefabrik konutlar inşa edilmesini teşvik edecektir,

***Roman yurttaşların kalıcı meslekler edinmesi kolaylaştırılacaktır,

***Gebelik takipleri düzenli olarak yapılacak,

***Sağlık güvencesine sahip olmayan ya da SGK’ya borcu olan Romanların, sağlık hakkı hiçbir şekilde gasp edilmeyecek,

***Bebek ve çocukların doğru zamanda ve eksiksiz olarak aşılanması sağlanacak, bulaşıcı hastalıklarla önleyici yöntemlerle mücadele edilecektir,

Ayrıca raporun sonunda CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun mesajı, “Binlerce yıllık köklü bir kültüre sahip olan Romanlar, dışlanmaya, yoksulluğa, evsizliğe eğitimsizliğe ve sağlıksız yaşam koşullarına terk edilemez. Partimiz, Roman Eylem Planı’nı hazırlayan ve hayata geçirecek olan ilk ve tek siyasi partidir. CHP, TBMM’de Romanların temsiliyetini sağlayan ilk siyasi partidir,” diyerek erken evliliğin de önüne geçileceğini belirtiyor.

Raporun son araştırmasında;

**Yüzde 22’si 15 yaşından önce evlenmiş,

**Yüzde 53’ü ayrımcılığa uğradığını belirtiyor,

***İlk Roman Milletvekili Özcan Purçu, 2015’te TBMM’ye girip, İzmir Milletvekili olmuş,

***İlk roman eylem planı hazırlayan siyasi parti olduğu verileri yer alıyor.
Turgay Kılıç / 10.05.2020

 

 

Anzeigen

-Advertisment -

Most Popular

Fünf Projekte für innovative Lösungen in der humanitären Hilfe mit EU-Forschungspreis ausgezeichnet

Warnsysteme bei Bränden in Slums oder Flüchtlingslagern, Fernüberwachung von Wasserreservoirs, ein erschwingliches Telefonladegerät in Kombination mit einer Solarlaterne, Prothesen und Orthesen aus dem D3-Drucker...

„Bozkırın Tezenesi“ Neşet Ertaş Kırşehir’de müzikli söyleşiyle anıldı

"Bozkırın Tezenesi" olarak bilinen halk ozanı Neşet Ertaş, vefatının 8. yılında Kırşehir'de müzikli söyleşiyle anıldı. Neşet Ertaş Kültür Sanat Merkezi'nde gerçekleştirilen program öncesinde fuaye alanında...

Neue Zahlen zur Gleichstellung: „Die Trendwende ist noch längst nicht geschafft“

Am Freitag veröffentlichte der Senat den zweiten Hamburger Gleichstellungsmonitor. In diesem Monitor werden jährlich verschiedene Kennzahlen und Indikatoren ausgewertet, die darüber Auskunft geben, wie...

Hijyenik olmayan ortamda hazırlanan buzlar mikrop yayabilir

Medipol Pendik Üniversite Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Bengisu Ay, "Hijyen koşullarından emin olmadığınız yerlerde buz tüketiminden kaçının" ifadelerini kullandı Medipol...