11.1 C
Hamburg
Montag, September 28, 2020
Start Home Sabahattin Ali’yi Doğum Gününde Bir Kitapla Anmak

Sabahattin Ali’yi Doğum Gününde Bir Kitapla Anmak

2q

ALMANYALILAR – Sayfamız yazarlarından Ali Fuat Karaöz’ün son yapıtı Sabahattin Ali’nin biyografisini kapsayan çalışma, ölümsüz edebiyatçı Sabahattin Ali’nin 113. doğum gününde 25 Şubat’da İzmir Bornova Tüm Emekli-Sen’de düzenlenen sıra dışı bir edebiyat etkinliğinde tanıtıldı. Tüm Emekliler Sendikası’nda düzenlenen edebiyat etkinliğinde üstadın biyografisinden ve sanatından kesitler aktaran yazarlarımızdan Ali Fuat Karaöz’ün sunumundan sonra ustanın anısına şiirler okundu, türküler söylendi. Edebiyat etkinliğine Bornova Eğitim-Sen üyeleri, yönetimi ve müzik korosu da katkılarını sundular.

1y

Yazar Ali Fuat Karaöz’ün yazdığı Sabahattin Ali’nin biyografisinden küçük bir okuma parçası:

MARKOPAŞA VE DİĞERLERİ

Tan gazetesi ile birlikte Sabahattin Ali’nin de ortak olduğu Yeni Dünya gazetesinin tesisleri de tahrip edilip kullanılamaz hale getirildikten sonra işsiz kalan gazete çalışanları özellikle Esat Adil’in evinde sıklıkla bir araya gelirler. Sabahattin Ali’nin de katıldığı bu toplantılarda yeni bir dergi ya da gazetenin çıkarılması için fikir alış verişinde bulunurlar.

Bu arada Gerçek gazetesi kapanır, bu yüzden Aziz Nesin ile Rıfat Ilgaz işsiz kaldıkları için sıklıkla Türkiye Sosyalist Partisi’nin lokalinde buluşurlar. Tüm bu olumsuz ortamda Aziz Nesin, Esat Adil’e partinin yayın organı olarak haftalık bir mizah gazetesi çıkarmayı önerir. Bu fikir olgunlaştırılınca gereken bütçe hesaplanır, imkanları ölçüsünde partililerden para toplamayı düşünürler.

Aziz Nesin, daha önce Tan gazetesinde bir yazının başlığını Markopaşa olarak atmıştır, buradan ilhamla gazetenin adını Markopaşa koymayı düşünürler. ‘Markopaşa’ya Şikâyet’ ve ‘Markopaşa çıkıyor!’ başlıklı afişler hazırlanır, duyurular yapılır, parti üyelerinden para toplamaya çalışırlar ama yeteri kadar toplayamazlar. Bu yüzden Türkiye Sosyalist Partisinin haftalık yayın organı çıkarılamaz, bu fikir başlamadan biter.

Sabahattin Ali daha sonra Markopaşa gazetesini tekrar gündeme getirir. Aziz Nesin’in bir mizah gazetesi çıkarmak için çabaladığını duymuştur, onu bulur ve birlikte bir gazete çıkarmayı önerir. İlk görüşme oldukça olumlu geçer. Aziz Nesin’in bu dönemde ekonomik durumu çok kötüdür. Sabahattin Ali, Aziz Nesin’e cömert davranır, teklifi şöyledir:

Eğer gazete ayda yüz elli liradan az kâr getirirse, bu para tamamen senin olsun, yüz elliden fazlasına ortağız.”

Sabahattin Ali hem sahibi hem de neşriyat müdürü olarak görülür, Aziz Nesin ise idare ve yazı işleri sorumlusu olur. Karikatürler için Faris Erkman’a teklif götürüler ama o ekibe katılmaz, Mustafa (Mim) Uykusuz kabul eder. İdari işlere Aziz Nesin’in Cumartesi gazetesinden arkadaşı Haluk Yetiş alınınca asıl kadro tamamlanır.

Markopaşa 25 Kasım 1946 günü yayın hayatına başlar. Bir efsaneye dönüşecek olan bu gazete kısa sürede Türk basın tarihinin en yüksek tirajlı yayınlarından biri haline gelir.

Toplatılmadığı zamanlar çıkar’ ya da ‘Yazarları hapishanede olmadığı zamanlar çıkar’ başlıklarıyla yayınlanır, gözü kara bir muhalefet odağına dönüşür, gözünü budaktan esirgemez. Ana akım gazetelerin elli bin sattığı günlerde tüm olumsuzluklara, türlü, değişik engellemelere rağmen Markopaşatirajını altmış yetmiş binlere çıkarır.

Sabahattin Ali’nin teklifiyle yazılar imzasız yayımlanır. Çoğunlukla yazıları Aziz Nesin yazar, Cevdet Kudret, Rasih Güran, Mehmet Kemal, Mahmut Kayman, Mediha Berkes (Esenel) ve Şerif Hulusi de yazılar gönderirler. İlk zamanlar başmakaleleri Sabahattin Ali yazar. Rıfat Ilgaz Şubat 1947’de öğretmenlikten ayrılınca dokuzuncu sayıda ekibe katılır.

16 Aralık 1946 günü Sıkıyönetim Komutanlığı, çok partili düzene geçiyoruz diyerek izin verilen parti, dernek, gazete ve dergileri kapatır. Bu kapsamda Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi (TSEKP), Türkiye Sosyalist Partisi (TSP), İstanbul İşçi Sendikaları Birliği ve İstanbul İşçi Kulübü ile Sendika, Ses, Nor, Or, Gün, Yığın ve Dost gibi gazete ve dergiler de kapatılır. Bu furyadan Arif Oruç ile Necip Fazıl Kısakürek de nasibini alır. Markopaşa ise elbette ki daha beter durumdadır, Sabahattin Ali ve Aziz Nesin tutuklandıklarından dolayı kapanır.

Markopaşa 6 Ocak 1947 günü tekrar yayımlanmaya başlanır. Bu sayıda Aziz Nesin „Mecburi İstirahat“ başlıklı bir yazı yazar.

Sabahattin Ali’nin yargılandığı davalar kısmında ayrıntıları görüleceği üzere peş peşe davalar açılır. 19 Mayıs 1947 günü bir şiir gerekçe gösterilerek Markopaşa sıkıyönetim tarafından kapatılır, 22 sayı yayımlanır. O sırada Aziz Nesin cezaevindedir. Sabahattin Ali ara vermeden 26 Mayıs 1947 günü Merhumpaşa’yı yayımlar.

Bu sefer yeni tertipler hazırlanır, Orhan Erkip adlı biri Truva atıdır, zor günlerde kabul edilmesi sıkıntılı bir görevi üstlenir, ‘Sahibi ve Yazı İşlerini Fiilen İdare Eden’ olur ve Malumpaşa’nın yayımlanmasını sağlar. Daha sonra Orhan Erkip, Markopaşa yazılarını çalar, mahkemeye verseler de bir şey elde edemezler.

25 Eylül 1947 günü Mim Uykusuz beraat eder, bu haber Markopaşa cezasının da sonu demektir. Bu yüzden Markopaşa’yı tekrar çıkarmak isterler. Malumpaşa beş sayı çıktıktan sonra Orhan Erkip’e bırakılır. Markopaşa, 10 Ekim 1947 günü daha önce kaldığı yerden 23ncü sayıdan itibaren yeni maceralara yelken açar. Orhan Erkip de Malumpaşa’yı yayımlamaya devam eder ama işte o zaman gizlediği asıl yüzünü gösterir.

Bu durumu bilen ekip, Markopaşa’nın 10 Ekim 1947 tarihli 23ncü sayısında, Malumpaşa’nın yeni sayısı yayımlanmadan önce şöyle bir uyarı yazısı yayınlar:

Orhan Erkip’in neşriyat müdürlüğü altında çıkan 1-5 sayılı Malumpaşa’nın Markopaşa’nın devamı olduğunu, 6. sayısından itibaren Malumpaşa’nın Markopaşa ile hiçbir alakası bulunmadığını ve yazılarından da anlaşılacağı veçhile 6. sayıdan sonra Malumpaşa’nın Markopaşa’nın tersine çevrilmiş bir taklidi olduğunu gördüğümüz lüzum üzerine okuyucularımıza bildiririz.”

Ertesi gün yani 11 Ekim 1947 günü Malumpaşa tam da söyledikleri gibi çıkar. Orhan Erkip, Markopaşa’cılara hakaretler savurur.

Daha sonra Merhumpaşa yayımlanır ama artık ortalık paşalardan geçilmemektedir. 16 Ekim 1947 günü Merhumpaşa’da paşaların serüveni anlatılır.

Paşa serisi gazeteler iyice karıştığı için 25 Kasım 1947 günü Alibaba’yı yayımlarlar. Sabahattin Ali’nin Ali’sinin yanına baba eklerler, dertleri karışıklığı önlemek, ilk bakışta Sabahattin Ali’nin gazetesi olduğu düşüncesini vermektir. Adı hariç her şey Markopaşa ile aynıdır. Başyazıları Sabahattin Ali yazar, Mustafa (Mim) Uykusuz karikatürleri çizer, Rıfat Ilgaz ile hapisteki Aziz Nesin de yazılar yazar. Gazetenin yazı işleri müdürlüğünü Mücap Ofluoğlu üstlenir.

Alibaba dört sayı çıkarılabilir. Satışlar düşüktür, 2.600 lira borçla kapanır. Sabahattin Ali son sayı yayımlandıktan sonra 16 Aralık 1947 günü emniyete teslim olur. En son çıkardıkları Alibaba gazetesinde 25 Kasım 1947 günlü ilk sayısında ünlü ‘Ne zor şeymiş’ başlıklı yazısı yayınlanır.

Sabahattin Ali öldürüldükten sonra paşalar serisinden gazeteler kısa ömürlü olsalar da çıkmaya devam eder. 29 Nisan 1949 günü Yedi Sekiz paşa, 24 Haziran 1949 günü Bizim paşa yayımlanır.

26.02.2020

Anzeigen

-Advertisment -

Most Popular

Tourismus als Entwicklungsmotor – TUI Care Foundation startet virtuelles „Linking & Learning“-Diskussionsformat

Sieben Wochen lang kommen wöchentlich Tourismus-Experten zusammen um über die Neugestaltung des nachhaltigen Tourismus zu diskutieren Im Rahmen des Welttourismustags 2020 startet die TUI Care...

Kick-boks müsabakaları düzenlendi

Gençlik Spor Bakanlığı himayesinde Herkes İçin Spor Federasyonu koordinesinde başlatılan Avrupa Hareketlilik Haftası kapsamında doğa, spor ve turizm kentti Tunceli'de "Ulusal Herkes İçin Spor...

Kommission treibt Kapitalmarktunion in Europa voran

Die Europäische Kommission hat Donnerstag einen neuen Aktionsplan für die EU-Kapitalmarktunion in den kommenden Jahren veröffentlicht. Oberste Priorität der EU ist es, dass sich...

Futbol: Süper Lig

- Demir Grup Sivasspor: 0 - MKE Ankaragücü: 0 Stat: Yeni 4 Eylül Hakemler: Arda Kardeşler, Mehmet Salih Mazlum, Mehmet Ali Akkor Demir Grup Sivasspor: Samassa, Erdoğan...