ALMANYALILAR

Ali Şeker: İMGE VE GÜNLÜK HAYAT

Gökyüzünün de kırıldığı zamanlar olur, gözyaşları katran karası akar.
Anıların geride kaldığı gelecek, şimdi size aittir çocuklar…

Değiştirmek istediğimiz bir dünyaya sınır çizmeden, dış dünyadaki nesne ve varlıklar hakkındaki duyumsal çağrılarımıza, yeni bir resim eklemek ya da ses olmak. Uzun yıllara varan bu zaman diliminde, bir varlığın bilince yansıyan benzer görüntüsüyle, bu boşlukların çokta bizi birbirimize yakınlaştırdığını duyumsayarak görmekte güzel. İşte; imge ve günlük hayat konulu bu dosya konusuna başlarken bile, günlük yaşamda sanat ve şair dış dünyadaki nesne ve varlıkların çağrışımlarını herkes gibi görmez, herkes gibi ifade etmez. Zaten şaire şair olma içgüdüsünü kazandıranda bu tasarımlarıdır. Günlük hayatın içine girdiğimiz sürece, imge – işaret hep kendini yeniden var etmeye devam edecektir, şiirde. Ya da duygu yoluyla elde edilmiş nesne ve varlık hakkındaki, bu ilk resim, şairin iç dünyası ile ilgilidir. İmge, bir üst dilde şairin zihninde kendini yeniden yapılandıracaktır, farklı temalarla. İmge ve günlük hayat sanatın ve şairin düşünsel yapısıyla da çok alakalı iki kavramdır. Gücün hiç değişmediği bir dünyada, şair imge yoluyla renklere ve seslere kendi iç dünyasında oluşturmak istediği bir düşünceyle fotoğrafını somutlaştırabilir, kendi zihninde. Örneğin; Hepimizin de bildiği üzere eşitlik kavramının çok göreceli olduğu, bu günlük yaşam gerçekliğinde, şair, adalet, özgürlük, çok sesli, çok renkli, dilsel ve dinsel bir dünyada, imgelemini bu yönde de tasarlayabilir. Ya da renklere evrensel bir anlam yükleyebilir. “ Kırmızı da zıtların birliği vardır, doğum ve ölüm gibi. “ Çünkü damarlarımızda dolaşan bu yoğun kırmızı sıvı yani kan; günlük hayatta hem yaşamı hem de ölümü betimler. “ Doğum ve ölümün her an yan yana yürüyüşü, bir o kadar direngen, bir o kadar mağrur ve asi ülkem. “ Yine her tarihi döneme göre imgede kendini o tarihi sürecin şartlarına ya da durumuna paralel birbirinin tekrar veya kopyası olarak görülebilir. Veya ırkçı, muhafazakâr, militarist bir söylem üzerine de somutlaştırabilir. Yukarıda belirttiğim gibi evrensel dünya görüşü, doğada çok az bulunan pembe renge evrensel bir çerçeveyle cevap olabilir. Pembe renge, para, iktidar, güç, ya da meşru söylemini yükleyebilir, şiir dizelerini örerken, bu ses bazen bir çığlığa dönüşür. “ Pembe rengin dolaşımı serbest, kırmız çizgilerim bağ, bahar, bahçe. Yeryüzünün en sadık yeri, dağ dağa yaslanmış, taş taşa. Bana yasaklar. Yasaklar. “

gh

Şairin dış dünyadan etkilenerek aldığı gerçek ya da gerçek üstü etkileşimlerle, gerçekleşmesini istediği bir dünyayı tasarlamasına yardımcı olan, sınırsız sözcük ve kelimelerle oynama yetisi ve özgül becerisine kısaca imge diyebiliriz. Çocuk, kadın, doğa, barışı simgeleyen beyaz güvercini, deniz ve martıyı ya da gökyüzü imgesini farklı tasarımlarını yeni bir dil, söyleyiş tarzı ve imajıyla ayrı ayrı kendini yeniden özgün bir şekilde tanımlar. Yine ben zamirini çoğu şair imge yerine kullanıp farklı anlamlar yükleyebilmişlerdir. Toplumcu – gerçekçi şiir izleğini sürdüren bazı şairler biz sözcüğünü şiir dizelerine almış, toplumsal bir resim işareti olarak şiir dizelerine taşımıştır, imge yerine… Dış dünyaya yani günlük yaşamın içine akarken, zihnen aldığımız bir çağrışım, bir figür, gün olur bir şiirin içerisinde kendine yer açar. Şiirde imge tek bir sözcük halinde görebileceğimiz gibi, birden fazla kelimeyle ya da dizeler boyunca görebiliriz.

“ Yaşamın cevabı hayır…
Karanlık dehlizlerde gözüken ışık nar büyüklüğü
Gözbebeği gözbebeği akan su şikalı umut
Tiril tiril çıplak çocuk
Karanlığa girip çıkıyor
Örtünmeye gereksinimi yok
Varoluşunda özgürlükçü doğmuş mübarek
İnsanın içini ısıtan şefkat… Bu serenat hiç bitmez mi? Bendeki ölü toprağı dirit, ey yaşam
Ey yaşam…”

İmge; genel anlamda sanat terimi – sanat metinleri özel olarak da şiirde imge şairin olmazsa olmazları arasındadır diyebiliriz. Çünkü imge şairin dış dünyadan aldığı, zihinsel uyarışları yeni bir ifadeyle, benzetme veya bir bütünün tek parçasıyla ilgili olanı, betimleme yoluyla ifade etmesiyle gerçekleşir. “ Bazen de bir durumu, bir sorunu veya bir olayı başka bir şekilde ifade etmek içinde imge kullanılır. İmge ve günlük hayat konulu dosyaya başlamadan önce şöyle naçizane imgenin farklı tanımlarına bakma fırsatını buldum. Bu ön açıcı tanımlardan sonra, artık bu dosya konusunu yazan kişinin birikimine kalmış bir şeydir dememiz kalıyordu. Bütünün içinde gördüğümüz bir varlığa ya da bir nesneye yüreğimizde estetik bir kıvama getirmek, çok uzakta olmasına rağmen ellerimizle dokunamayacağımızı da biliriz. Ama dış dünyada rengini görüp, yeşil mi, sarı mı, kırmızı mı, yoksa topraksı bir renk mi, renklerine tanık oluruz. Veya sınırları ihlal eden, bir kuşkanadının uçabildiği kadar, mavi rengin bizleri rahatlatan imgesini sığınabiliriz, özgürlüğü düşündükçe…“ Kanlı gökyüzü sizin olsun “ yukarıda ki cümlede “ Kanlı gökyüzü “ günlük hayatta kullanılan bir ifade değildir. Yine bu ifade alışılmışın dışında yani özgün bir şekilde, şairin kendi kafasında tasarladığı bir imge örneğidir. Şair dış dünyada karşılığı olmayacak bir çağrışımı kendi zihninde tasarlayacağından imgeler alışılmışın dışındadır. Yani her zaman özgün olmak zorundadır, diyebiliriz.

İmge örnekleri; “ Ah, birde ellerimiz güneşe dokunabilse! Bak sen gör! Ne yarınlar, verimsiz bir ağaçta çiçeğe durur. “ Yukarıda cümlede de görüldüğü gibi, “ Ah, Ellerimiz güneşe dokunabilse, ne yarınlar – verimsiz bir ağaçta çiçeğe durur. “ Bu ancak şairin zihninde canlandırdığı bir görüntü olabilir. “ Kekliğim kayalıklarda küheylan, güzel sesi alev topudur, tuzaklar hazırlar kendi ırkına. “ Şiirde imge günlük dilde pek kullanılmayan, farklı anlam ifadelerine bağlı olarak sözcüklerin özgül biçimde kullanılmasıyla ortaya çıkar. İşte yine güzel bir örnek daha, “ Çatık kaşlarımın gamzesinde, bir çift şahin dolanır. “ yine bu cümle, günlük yaşamda hiç kullanmadığımız imgeyi sözcüklerle beraber bizlere veriyor, şairin zihnindeki dış dünyası. Örneğin karanfil çiçeğinin; imgesi şiirde protesto çiçeği olarak bilinir. Doğrudan konuşulan bir dilde imge ( mecaz ) sözcüğüne konu olan nesne veya varlık günlük hayatta karşılığı olmayan, meşru dilin çok çok üstünde yeni bir sestir. Konuşma ve yazma dilinin günlük yaşamda kullanımı birbirinden çok farklı olduğunu belirmekte fayda var. Dolayısıyla imge günlük konuşma dilinin hiçbir diliminde kendine yer bulmaz. “ Ali topu at – Ayşe ip atla. “ bu üçer sözcüklü cümleler bizlere söylem ve konuşma dilinin nasıl düz bir mantıkla estetikten yoksun meşru bir dille yazıldığının bir örneğidir. İşte bundan sonra imgenin önemi daha da iyi anlaşılıyor diyebiliriz. Sadece düşünen yazan sorgulayan birey veya sanat insanının sözlü – yazılı, görsel dünyaya nasıl baktığıyla alakalıdır imgelem… Veya sanat insanının günlük yaşama girmesiyle birlikte bizlere dış dünyadan esinlendiği nesne ya da varlıklar hakkındaki zihinsel tasarımlarıdır. Günlük hayatta biriyle konuşurken imgeye başvurmadan meramızı veyahut karşımızdaki kişinin bizlere anlatmak istediği olayı dosdoğru dinleriz. Hayatın akışı içerisinde sözlü söyleme herhangi bir imge sözcüğünü yüklemeden normal iletişimi sağlarız, karşımızdaki bir kişi veya bireye…

İmgenin bu genel tanımından sonra, ben sözcüğüne sığınıp kendi iç dünyamızın” imge ve günlük hayat “ konusunu ele almakla devam edelim, bu haftaki konu başlığına… İmge çağrışımı ve “ günlük yaşam “ bu iki sözcüğün ikisi bir araya geldiği zaman, bir günün yirmi dört saat dilimi ile birlikte, bize nasıl bir imgelim verebilir. Evet, işte asıl anahtar sözcükler dizilimi burada yatıyor. Şimdi hep beraber gözlerimizi kapatıp, sabah uyandığımız andan itibaren bir resim çizelim zihnimizde… Gün içerisinde kaç tür imge ve günlük yaşamın iç içe geçmiş çağrışımlarına, nasıl tanık olacağımız bir serüvene hep beraber çıkalım. “ Günlük yaşamın dışına çıkabildiğimiz kadarıyla insanız. “ Bu cümlede de görüldüğü üzere, günlük yaşamın rutin, birbirine benzeş, aynı ruhi halet iyesinden ne kadar dışarı çıkabilirsek, o kadarda insancıllaşırız. Farklı insan hallerine ve öykülerine kapı aralamış oluruz. Günlük yaşamın hengâmesi içinde imgeye sığınmadan yaşamın ne tadı nede tuzu olmadığının çok açık bir çağrışımını yine imge sözcüğü, bize günlük yaşamda içerisinde kulaklarımıza fısıldar. Sözcükler arasında bile bir solukluk boşluk bırakmadan, diğer bir sözcüğü yazma olanağının olmadığını biliyoruz. Bir cümlenin anlamsal bütünlüğünü oluşturmak için, ister imge olsun, isterse günlük hayatın akışı içerisinde bir imaj olsun, hayatımızda nefes alıp vermemiz kadar, belli boşluklara da yer vermemiz gerekiyor ki, önümüzü görebilelim. Yerkürede yer işgal eden belli hamcı ve özgül ağırlığı olan her obje, bizlere farklı bir pencere aralığından dünyaya bakmamızı duyumsatan ve benzetme yoluyla bize bir resim veya bir çağrışım taslağını nesne ve varlıklar imgelemini farklı pencerelerden bizlere verir. ” İmge ve günlük hayat” Sanat ya da şair için bu iki kavram yaşamın her evresinde şairle beraber yürür- yaşar ve uyarılarını her zaman duyumsar. Ama gözlerin olduğu sürece görebilirsin…

Ali Şeker

Not: Bu yazı dosyasında kullanılan şiir dizelerinin tamamı bana aittir.

 

2 Replies to “Ali Şeker: İMGE VE GÜNLÜK HAYAT”

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden /  Ändern )

Google Foto

Du kommentierst mit Deinem Google-Konto. Abmelden /  Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden /  Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden /  Ändern )

Verbinde mit %s

Onur'un Kalemi

Onur'un Kalemi Blog

lukalablog

Uyku en evcil hayvandır.

ulyacanastroloji.wordpress.com/

Astroloji ile Kendini ve Yaşamı Anlama Rehberi

İnsanlık Hali

Her insanda insanlığın bütün halleri vardır- Montaigne

Yemek Dünyasında Gezinti

Yemek dünyasında lezzetli, farklı tatlara ve en güzel mekanlara gezinti...

Defter-i Muhakkik

İlham vermesi ümidiyle eğitim, seyahat ve yaşam tecrübelerime dayalı paylaşımlarından fayda görmenizi dilerim.

Demo'nun Blogu🐛🦋

Yaşamalıyım çünkü hikayemin sonunu merak ediyorum 🥰

Standart Ölçüler

Kullananlar ve Yorumlar

Sadi Özdemir

Reel Ekonomi Gündemi

SCHREIBBLOGG

Mehr als ein Literaturblog

tığlı köşe

sevg ve dostluk

Mustafa Güçlü

Mustafa Güçlü, Şiir, Edebiyat

Yaşlanma Rehberim

Kim Demiş 'Yaşlılık Kötü' Diye?

Merve ÇELİK ÇAĞDAŞ

Hukuk-KVKK-Yapay Zeka-Mühendislik

KATIS BÜCHERLESEBURG

Alles über meine Bücher und Rezensionen

Oceanblue Style at Manderley

Blog Ü40 Ü50 für Meer Mode Mut

profashionals

Fashion Business People

%d Bloggern gefällt das: