ALMANYALILAR

Ryan’s Daughter – Ryan’ın Kızı

Ryan’s Daughter – Ryan’ın Kızı

“İrlandalı Kız” diye zamanında memlekette gösterilmiş. Filmlerin adlarının çevirilerini kim yapar bilmiyorum ama dünyanın hemen her dilinde böyle „Ryan’ın Kızı“  diye çevrilmiş bir filme keyfi adlar vermek abes. Ayrıca film de sahiden de Ryan’ın kızı ile ilgili. İrlandalı diğer pırlanta gibi kızlara ayıp etmişler. Evli eşini aldatan kadına ne denir diye kısaca arama motoruna baktım da, neler var neler. Anormal, ahlaksız, karaktersiz, korkak, şerefsiz, vicdansız, kişiliksiz, pislik ve daha nice benzer aşağılayıcı nitelemeler, hakaret ve küfürler. Eşini aldatan erkekler için de benzer şeyler söyleniyor mu, tartışılır. Ben film de bundan çok, kiminle aldattığına, hangi koşullar altında kiminle ne türden bir yasak ilişki sürdürdüğüyle igilendim. Zira yasak ilişkinin kurbanı sadece zavallı iktidarsız bir öğretmen değil örgütün yakalanan silahları, önderliği ve bir düzineden fazla elemanı oldular. Baba ülkesine, kızı kocasına ihanet ediyor demek de çok yüzeysel. Evli kadın, beraber olduğu subayla birlikteliğiyle ülkesine de ihanet ediyor, sadece kocasına değil. Biraz filmi anlatmalı ki daha iyi anlaşılsın ne demek istediğim.

Rosy Ryan (Sarah Miles) evlenme çağı gelmiş her genç kız gibi beyaz atlı prensini beklemektedir. O da İrlanda´nın güneyinde bir sahil kıyısında aşkını, geleceğini, prensini aramaktadır. Karşısına önce çıka çıka köyün delisi ve yürüme engelli Michael (John Mills) çıkar, sonra da rahip Collins (Trevor Howard). Rahip kızın derdini film boyunca onu gördüğü her anda anlayabilen biridir. Bu arada küçük kasabanın, köy demek daha doğru olacaktır, İngiliz işgali altında olduğunu öğreniriz. Yörenin tek pub yani bar sahibi filme adını veren Thomas Ryan (Leo McKern), üç kuruşa vatanını İngilizlere satanlardandır, yani bir muhbirdir. Tabii radikal ve ulusalcı davranmakta kusur etmez.

01.jpg

Rosy sahil yürüyüşünü bitirmeden ufukta eski öğretmeni Charles Shaughnessy’i (Robert Mitchum) görür. Dul öğretmene aşık Rosy ona aşkını ilan edecek, kısa bir süre içerisinde evleneceklerdir. Rahip bir sahil gezintisinde Rosy’yi yine mutsuz görünce ona bir tokat atar, ne istediğini bilmiyor filan diye. Ama öğretmen iktidarsız çıkmıştır, o yaşta bir adam ve genç bir kız. Rosy’nin imdadına yöredeki askeri üsse yeni atanan I. Dünya Savaşı’na katılmış ve ayağından yaralanmış, yürüme engelli ve savaş sendromlu Binbaşı Doryan (Christopher Jones) yetişecektir.

Yörede İrlandalı yurtseverler de aktiftir. Bölgenin efsane direnişçi önderlerinden Tim O’Leary (Barry Foster) adamlarıyla çıka gelirler. Almanlar İngilizlere karşı savaşsınlar diye kıyıya silah sandıkları bırakırlar. Köylülerin direnişçilerle dayanışmaları, rüzgarlı ve yağmurlu havada dalgaların kıyıya vurdukları silahları kurtarma çabaları ve sonrası sinema tarihine geçmiş sahnelerle doludur. Bu büyük hayati derecede önemli eylemin baba muhbirce ispiyonlanması, kızı Rosy’nin tokmakçısının da olaya el koyup koskoca eylemi etkisiz hale getirmesi, ona ve aşkına olan her türlü anlayışı ve hoşgörüyü tuzla buz etmeye yeter de artar bile.

Gelelim linç meselesine. Sanatçı bence bunu da oldukça başarılı bir biçimde izleyiciye bırakmış. Toplanan öfkeli kalabalık Rosy’yi kocasını bir İngilizle aldattığı için linç etmek istemiyor, üstüne üstlük koskoca bir silahlanma harekatını bastıran İngiliz komutanla birlikte aldattığı için öfkeli. Bence olayın burası nedense göz ardı ediliyor. Rahip olmasa belki olaylar daha vahim boyutlara ulaşacak ama en çarpıcı yan, kocanın eşine destek çıkması denmeli. Karşımızda usta işi dev bir sinema klasiği var, her anı keyif ve sinema tadı veren.

1970 yılı yapımı Ryan’s Daughter – Ryan’ın Kızı filmini David Lean yönetmiş. Senaryoyu Robert Bolt yazmış. Bazı oyuncular Marie Kean, Arthur O’Sullivan, Evin Crowley, Douglas Sheldon, Gerald Sim, Barry Jackson, Niall Toibin, Philip O’Flynn, Owen Sullivan, vs.

09.05.2019

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden /  Ändern )

Google Foto

Du kommentierst mit Deinem Google-Konto. Abmelden /  Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden /  Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden /  Ändern )

Verbinde mit %s

%d Bloggern gefällt das: