14.8 C
Hamburg
Montag, Juni 21, 2021
StartHomeViva Zapata

Viva Zapata

Karşımızda yine bir edebiyat uyarlaması var. Romandan bağımsız ciddi anlamda sinema tadı verebilen, yarı politik bir çalışma. Yarı politik zira Zapata‘nın ve onun önderliğindeki köylülerin gerçek anlamda neden isyan ettiklerine dair vurgular çok zayıf. Karşımızda beyaz pijamalı köylüler, kendilerinden biri olan ve okuma yazma dahi bilmeyen birine sırf kendi haklarına sahip çıktı diye sahipleniyor, peşlerinden gidiyorlar, ölüyor ve öldürüyorlar. İnsanın doğasına ters olduğu gibi siyasetin mantığına da aykırı. İnsanlar kendi küçük çıkarları için değil ideaalleri uğruna siyasi veya ulusal bir davaya katılırlar. Gittikleri yolun doğruluğuna inandıkları için de ölmekten veya öldürmekten zamanı gelince çekinmezler. Genel anlamda yetersiz olsa da Emiliano Zapata (Marlon Brando) karakterinin karizmatik özellikleri ve oyuncunun performansı sinema tarihine geçmiş bile.

1909 yılında bir sabah bir grup fakir köylü devlet başkanı olan üniformalı paşa Porfirio Diaz (Fay Roope)’ın huzurunda ellerinde şapkaları mırın kırın etmektedirler. Gelenlerin isim listesini bir uşak başkana uzatır. Köylülerin hak hukuk gaspını içeren ve korkarak anlattıkları topraklarının ellerinden alındığı şikayetleri dillendirilir. Yöredeki resmi devlet kurumu toprakları resmen gasp etmiştir. Köylülerin ellerinden yeşil alanlar alınmış kendilerine bir tek kayalıkların olduğu alanlar bırakılmıştır. Oralarda mısır yetiştirmek imkansızdır. Arazi tellerle çevrilmiş hayvanlar otlatılamamaktadır. Köyülerin daha önce mısır ektikleri yerlerde şeker kamışları ekilmektedir. Diaz bunların ciddi suçlamalar olduğunu ve o toprakların kendilerine ait olup olmadıklarını, delillerini sorar. Köylüler İspanya Krallığı ve Meksika Cumhuriyeti‘nden kalma belgelerini yanlarında getirmişlerdir. Başkan sorun yok o zaman der, mahkeme her şeyi halledecektir. Köylüleri şahsi avukatına gönderecektir. Ama bundan önce gidip sınır taşlarını bulmalarını, tapularını kontrol etmelerini, sınır taşlarının doğruluğunu kanıtlamalarını önerir. Sonra da yapacak başka önemli işlerinin olduğunu söyleyerek ziyareti sonlandırmak ister. 34 senedir başkandır ve bu iş o kadar kolay değildir. Tam millet gülerek vedalaşıp giderlerken odasın ortasında bir köylü dikilip bekler. Adam sınır taşlarının doğruluğunu kanıtlayamayacaklarını söyler. Zira taşların bulundukları arazi dikenli tellerle çevrili ve silahlı adamlar tarafından korunmaktadır. Deminki konuşmayı tekrarlar. Başkan mahkemeler deyince adamın lafını keser ve şimdiye kadar köylülerin kazandığı bir arazi dava olup olmadığını sorar. Başkan ona arazisine el konulup konmadığını sorar. Babasının toprağına çok önceleri el konulmuştur. Adam yine ben sizin babanızım, başkanınızım muhabbetine başlar. Davaların zaman aldığını sabretmeleri gerektiğini nasihat eder. Köylü ekmeklerini sabırdan değil mısırdan yaptıklarını söyler. Sabırın silahlı bekçilerin ve dikenli tellerin arasından geçemeyeceğini dillendirir. Taşları bulmak için başkanın otoritesine ihtiyaçları olduğunu söyleyen köylüye başkan, böyle bir otoriteyi uygulayamayacağını açıklar. Sadece tavsiyede bulunabileceğini anlatsa da köylü gözlerini kapatarak kafa sallar ve tavsiye ettiği gibi davranacaklarını açıklar. Teşekkür edip izninizle diye geri çekilirken Başkan Diaz adama adını soyadını sorar, köylü Emiliano Zapata‘dır (Marlon Brando). İsim listesinde adını yuvarlak bir daire içerisine alarak adamı mimler. Yıllar sonra aynı sahneler Zapata‘nın karşısına çıkacak ama roller değişik şahıslar tarafından oynanacaktır. Zapata böylelikle doğmuş olur, kısa bir süre içerisinde efsane haline gelir ama eninde sonunda o da taht oyunlarına kurban gider, yine de bir efsane olarak yaşamaya devam eder.

1952 yılı yapımı filmin yönetmeni FBI‘a muhbirlik yapıp hangi meslektaşlarının solcu ve komünist olduğunu ihbar etmesiyle sinema tarihine adını utançla yazdırmış Elia Kazan. Eser John Steinbeck‘in romanından sinemaya uyarlanmış. Senaryo yazarı Edgecumb Pinchon. Oyuncular Jean Peters, Anthony Quinn, Joseph Wiseman, Arnold Moss, Alan Reed, Frank Silvera, Mildred Dunnock, vs.

22.04.2019

Anzeigen

-Advertisment -spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img

Most Popular