9.5 C
Hamburg
Montag, Oktober 19, 2020
Start Bücher Celadet Ali Bedirhan – Günlük Notlar (1922-1925)

Celadet Ali Bedirhan – Günlük Notlar (1922-1925)

Saygı ve sevgideğer araştırmacı -yazar Kürt aydını Malmîsanij tarafından sade bir dille yayına hazırlanmış günlük notlar bize o dönem Kürt entellektüel dünyasının içinde bulunduğu koşullar hakkında bir sürü bilgi veriyor. Kürt dili, edebiyatı, basını ve tarihi hakkında sayısız bir çok eser veren bu ölümsüz Kürt büyüğünü tanımayan yok. Malmîsanij ısrarla üzerinde durup onun gün yüzüne çıkmamış eserlerinin de olabileceği ihtimalini gerçekliğe kavuşturmuş bulduğu bu notlar ile.

Günlük NotlarCeladet Ali Bedirhan´ın 26 Eylül 1922´de bir Salı günü İstanbul´u terketmesi ile başlıyor. Dahası seyahat önce Bulgarya isimli bir vapurla İstanbul´dan Varna´ya başlıyor. Varna´dan trenle Sofya´ya yazdıklarından anlaşıldığı üzere yine kardeşi Kamran ile birlikte hareket ediyorlar. Burada Alman Konsolosluğuna gidip vize alıyorlar. Sırbistan üzeri Belgrad´a geliyorlar. Yolculukları Viyana´ya oradan da yine trenle Münih´e devam ediyor. Burada Safder isimli bir Kürd´e rastlıyorlar. Vize ve oturum süreleri bittikten sonra uzun bir dönem kaçak kalıyorlar bu şehirde. Kamran´ın Berlin, kendilerinin (Safder ve Mithat ile beraber) Düsseldorf, Frankfurt, Wiesbaden ziyaretlerine değiniyor.

Uzun bir dönem burada kalan Bedirhan kardeşler Almanca kursu alıyorlar. 12 Mart 1923´de notlarda şunlar yazılı: “Galerie Strasse 33´e taşındım. Evin penceresi yok, görülmüş şey değil. Meğer bu oda mutfağın yanında bir kiler imiş, son zamanlarda odaya çevrilmiş. Küçük bir karyolası var. Odada dönmek olanaklı değil. Hele sabah olup olmadığını anlamak olanak ve olasılık dışında. Çünkü odada bir sonsuz uzun gece egemen.” O döneme değin ufak bir tanıklık örneği: “Münih birdenbire para farkı bakımından pek feci biçimde ucuzladı. Dolar 620 000 marka çıktı. Bu bakımdan piyasada satılan eşya pek ucuz demektir. Çünkü bir Türk lirası 400 000 mark değeri alıyor. Fakat tabii ki fiyatlar birkaç gün içinde bu oranda ve hatta daha çok yükselecektir. Fakat Almanya ekonomisinin bu kadar acıklı bir düşüşüne tanık olmak bana belki bir Alman kadar ağır geliyor. Bu parasızlığımda bile bu düşüşten yararlanmak kesinlikle hoşuma gitmiyor. Ve Almanları cidden seviyor ve takdir ediyorum. Gerçekten yaman millet.” 3 Agustos 1923 itibari ile bir doların 1 400 000 markı bulduğunu yazıyor. Birkaç ay sonra bu rakamlar birbirini ikiye, üçe, beşe katlar.

Celadet Ali Bedirhan 1924 yılında bazı Alman gazete ve dergilerine denemeler, öyküler ve çeviriler yazıyor. Alman basını o zamanlar bugünkü gibi ırkçı, ayrımcı, Türkçü ve Kürt düşmanı değiller belli ki. Bir Kürtün anlatı dünyasına önem verip sesini dinleyebilecek uygar bir döneminde anlaşılan. Bugün ise daha düne kadar Türklerle elele savaş kışkırtıcılığı yapmamış gibi pişkince kendisini yadsıyarak Kemalcilere arada bir sıradışı yazılarla sözde itiraz ya da muhalefet ediyorlar.

Almanya´da yaşanılanlara değin küçük bir başka örnek, 13 Şubat 1924: “Münih´te yine acıklı günler yaşıyoruz. Beş parasız bir durumdayım. Buz gibi bir odada oturuyor ve gece bu odada saatlerce yazı, hem de Almanca hikayeler yazıyorum. Değişik iki gazeteye göndermiş olduğum iki makale her ne kadar kabul olunmuş ve karşılığında elli altın mark nispetinde bir para alınması kararlaştırılmışsa da ücret ancak basıldıktan sonra verileceğinden elimize henüz para geçmedi. “Kürdistan´da Bir Av” makalesinden aldığım yirmi mark çoktan suyunu çekti. Bu akşam ekmekten başka yiyeceğim yoktu. Grenil bana bir miktar Leberwurst getirmez mi. Onu katık yaptım. Üstüne bir de …kabuğundan çay içtim. Durum kötü mü kötü”…

Celadet Ali Bedirhan´ın yolculuğu ve notları 25 Mayıs 1925´de bir Pazartesi günü Mısır´a gidişi ile son buluyor. Neredeyse aradan koca bir yüzyıl geçmiş. İnsanın neler değişti diye sorası geliyor.

2008

Vorheriger ArtikelSuların Altındakiler
Nächster ArtikelAv Mevsimi

Anzeigen

-Advertisment -

Most Popular

Çukurova’nın „can suyu“ Ceyhan Nehri kartpostallık manzaralar sunuyor

Çukurova'nın bereketli tarım arazilerine "can suyu" olan, yeşil ve maviyi bir arada bulunduran Ceyhan Nehri, doğal güzelliğiyle görsel şölen sunuyor. Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesinde doğan ve...

Steigende Corona-Zahlen: Bündnis sagt geplante Menschenkette am Dannenröder Wald ab

Fortsetzung der Räumung durch die Polizei ist unverantwortlich Neun Tage vor der geplanten Menschenkette am Dannenröder Wald sagt das NGO-Bündnis für den Wald und...

UNO, doğa dostu yeni „akıllı ambalaj teknolojisini“ tanıttı

UNO Üst Yönetici (CEO) Vekili Evin Pehlivanlı, "UNO olarak doğanın korunmasına verdiğimiz desteği yüzde 100 bio çözünür akıllı ambalaj teknolojimiz sayesinde artırmaktan mutluluk duyuyoruz....

EU finanziert Projekte zur grenzüberschreitenden Medienzusammenarbeit

Das von der EU mit 1,2 Mio. Euro geförderte Projekt Stars4Media hat gestern (Mittwoch) 21 Initiativen ausgewählt, die die grenzüberschreitende Medienzusammenarbeit verbessern sollen. An...