11 C
Hamburg
Montag, September 28, 2020
Start Bücher Halide Edib Adıvar: Sinekli Bakkal

Halide Edib Adıvar: Sinekli Bakkal

Halide Edip Adıvar Türkçe edebiyatın en ilginç simalarından biri, Türkiye romanının anası. Yaşadığı dönem ve yazdıkları itibari ile. Kurtuluş savaşı dönemine bizzat Anadolu´da aktif katılmış, Cumhuriyet´in ilanından sonra iktidarla anlaşmazlığa düşüp 1926´da Türkiye´yi terk etmiş 10-15 yıl sonra dönebilmiş, Ziya Gökalp´ten etkilenip Turancı olmuş çok renkli ve alışılmışın dışında bir doğulu kadın tipi. Osmanlının son dönemlerini ve Cumhuriyetin ilk yıllarının yakın şahidi. Eserlerini çok iyi okumak anlamak ve değerlendirmek edebiyat araştırmacıları için kaçınılmaz.

Halide Edip Adıvar´ın bu ünlü romanı ilk defa sürgünde İngilizce The Clown and His Daughter adıyla 1935´de Londra’da yayımlanmış. 37. baskısı Türkiye´de 2006´da gerçekleşmiş. İsim yanıltmamalı Sinekli Bakkal olayların geçtiği İstanbul´da bir mahalle, dahası dar bir sokak, bu mahallede tabi ki bakkal da var, bakkalın adı ama İstanbul Bakkaliyesi. Bu kadar derin bilgiden sonra sıra öyküde. İmam İlhami´nin kızı olan Emine Tevfik isimli bir oyuncu mu demeli, meddah mı, sanatçı mı, şaklaban mı, soytarı mı bununla evlenir ve İstanbul Bakkaliyesi´ni işletirler. Ve kısa bir süre sonra Tevfik Emine´nin umduğu gibi bir erkek olmadığı için çabucak ayrılırlar, o bir köle istemektedir aslında bir sanatçı ruhlu adam değil. Tevfik sırf bu özelliklerinden dolayı tutucu ve bağnaz çevrelerin keyfi davranışları sonucu istenmeyen adam ilan edilip sürgüne mahkum olur. Bu arada Rabia adlı bir kızları olmuş, Rabia uzun yıllar babasız, imam ile Emine´nin yanında büyümüştür. Ve bir gün Tevfik´in sürgün cezası biter geri döner. Kızını yanına alır, bu arada kızı sesinin güzelliğinden dolayı önce Kuran ve mevlüt okuyarak sonrada musikisiyle başarı merdivenlerini tırmanarak çıkmış, biraz da şansı yaver giderek II. Abdülhamit´in paşalarından Selim Paşa Konağı´nın devamlı konuklarından biri olmuştur.

Paşa´nın oğlu devrimcidir, Jön Türklerdendir. Konağa 15 yıldır İstanbul´da yaşayan eski bir İtalyan rahip olan Peregrini ki Hilmi´nin piyano hocasıdır ve bir Mevlevi olan aynı zamanda burada Rabia´ya musiki dersleri veren Vehbi Dede´de gidip gelmektedir. Ki yazarda mevlevi bir aileden gelmektedir. Tercihini babasından yana yapan Rabia´nın annesi Emine ile ilişkileri bozulur. Bakkalda babasının meddahlığına yardımcı olur, bu arada mahallenin cücesi Rakım amcası ve babası ile huzurlu günler yaşamaya başlarlar. Ta ki Tevfik Jön Türklerin oyununa denk gelir , Selim Paşa´nın oğlu Hilmi ve arkadaşlarına yardım eder, yani postaneden o çok sevdiği kadın kılığında zararlı yayınlar alırken farkedilir ve gözaltına alınıp işkenceden geçirilir. Tevfik direnir, Hilmi´nin adını vermez. Yine de Selim Paşa ki Zaptiye bazı yerde Dahiliye Nazırı diye geçer, anarşistlerin ve padişah karşıtlarının gözünün yaşına bakmaz, kendi oğlu olsa bile. İkisini de Şam’a sürdürtür. Rabia´nın konak ile bağı cezalı babasından dolayı sona erer.

Bundan sonra Rabia geçimini çağrıldığı mevlitlerde ki ilahi ve Kuran okumaları ile sağlar. Daha önce Selim Paşa Konağı´ndan tanıştığı annesinin vefatıyla yüklü bir mirasa konan İtalyan Peregrini ile evlenir. Peregrini daha önce ama dinini degiştirip Rabia´nın verdiği Osman ismini alır. Emine´den sonra İmam İlhami´de vefat eder. Rabia doğduğu bu eve yerleşir. Bu evliliklerinden sancılı ve sezeryanlı bir doğum sonrası nur topu gibi bir oğulları olur. 1908´deki II. Meşrutiyet´in ilanından sonra baba Tevfik diğer sürgündeki özgürlük kahramanları gibi birden geri döner ve mutlu sona ulaşılır.

Adıvar´ın romanında çağdaşlık İstanbul´un Doğu ile Batı´nın birleştiği mekan olarak Sinekli Bakkal Mahallesi özgülünde kendisini gösterir. Bu kavga, istem, sancı Osmanlının 250 yıllık batılılaşma heves ve rüyasıdır.

2010

Vorheriger ArtikelEjder Kapanı
Nächster ArtikelSüperseks

Anzeigen

-Advertisment -

Most Popular

Fünf Projekte für innovative Lösungen in der humanitären Hilfe mit EU-Forschungspreis ausgezeichnet

Warnsysteme bei Bränden in Slums oder Flüchtlingslagern, Fernüberwachung von Wasserreservoirs, ein erschwingliches Telefonladegerät in Kombination mit einer Solarlaterne, Prothesen und Orthesen aus dem D3-Drucker...

„Bozkırın Tezenesi“ Neşet Ertaş Kırşehir’de müzikli söyleşiyle anıldı

"Bozkırın Tezenesi" olarak bilinen halk ozanı Neşet Ertaş, vefatının 8. yılında Kırşehir'de müzikli söyleşiyle anıldı. Neşet Ertaş Kültür Sanat Merkezi'nde gerçekleştirilen program öncesinde fuaye alanında...

Neue Zahlen zur Gleichstellung: „Die Trendwende ist noch längst nicht geschafft“

Am Freitag veröffentlichte der Senat den zweiten Hamburger Gleichstellungsmonitor. In diesem Monitor werden jährlich verschiedene Kennzahlen und Indikatoren ausgewertet, die darüber Auskunft geben, wie...

Hijyenik olmayan ortamda hazırlanan buzlar mikrop yayabilir

Medipol Pendik Üniversite Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Bengisu Ay, "Hijyen koşullarından emin olmadığınız yerlerde buz tüketiminden kaçının" ifadelerini kullandı Medipol...