18.5 C
Hamburg
Donnerstag, Oktober 1, 2020
Start Bücher Faik Baysal: Sarduvan

Faik Baysal: Sarduvan

Sarduvan, üstat Faik Baysal´ın henüz 19 yaşındayken yazdığı ve ilk defa 1944 yılında zar zor bastırabildiği ülkemiz romanında toplumsal gerçekçi ilk örneklerden olan önemli bir başyapıttır. Tam bir yazarlık duyarlılığı ile alınıp sıkı bir eleştiriyi içinde barındıran bu önemli romanın kapağı ise tam anlamıyla talihsizlikten öte bir felakettir. Zira ne konuyla ne kitapla doğru dürüst bir bağı ve ilintisi yoktur.

Romanımızın kahramanı Cevri yani Kavruk tam bir maceracıdır, yetimdir, arayış içerisindedir, yaşamı, başarıyı, karnını doyurmayı, çektiği sefaletten kurtulmayı amaçlayan derin hülyaları olan duyarlı antenlere sahip bir bireydir. Kimbilir nereden kalkarak eskiden Rumların oturduğu Adapazarı´nın Sakarya ilçesinin kırk-elli evlik Serdivan köyünde define bulmak niyetiyle, kendi tabiri ile bir yalanın peşine takılarak gelir. Köyün eski adının Sarduvan olması onunda bunu pek beğenmesiyle köyü Sarduvan yapar. Olayları birinci tekil şahıs ağzından Kavruk´tan bizzat dinler, okuruz.

Halvet Ağa´nın kızı Yasemin´in olur olmaz yerde ve anda düşlerini kurar Kavruk. Ara ara ne define bulur ne altın, ne de iş, ne yemek. Ekmek kadar bir çift papuca da ihtiyacı olan Kavruk bir öğle namazında gözüne kestirdiği bir çift ayakkabıyı çalmak isterken Arpacık köyü imamı Yahya Çulluk´u karşısında bulur. Aynı imam Kavuk´u bir yıl önce kendi köyünde yine camide birinin ceketini çalmak isterken yakalamıştır. Önce nasihat veren imam neredeyse cemaatten afaroz ettiği Kavruk kaçarken arkasından “Uyuz eşşek” diye küfür eder.

Açlığa daha fazla dayanamayan Kavruk bir fırından ekmek çalmak isterken yine yakalanır. Fırın sahibinin emirleriyle çalışanlardan bir araba dayak yer. Daha yaralarını sarmadan Sarduvan´ı terk etme kararı alan Kavruk Tulum Hamis ile yolda karşılaşıp tanışır. Onu Masukiye´deki kendi evine götürür günlerce besler, yedirir, ağarlar içirir. Ve bir gece yatağına girer niyeti onunla beraber olmaktır. Kavruk kavga eder onun isteğini geri çevirir, sonraki baygınlığından yararlanır, Tulum Hamis´in uşağının verdiği üçbeş kuruşla oradan da kaçar.

Faik Baysal tam bir karikatür çizmiştir anlatısıyla. Yağmurdan kaçan Kavruk doluya tutulur. Yoluna Meram Ağa´nın lanetli karısı çıkar. Peşine takılıp evlerine gider. Ağa onu eşek yerine koyup ağır işte çalıştırarak aylarca kurumuş bostanını canlandırır, ürünlerini yetiştirir, satar, Kavruk´u oyalar da oyalar ve sonunda yaşlı, çirkin ve burnu daha önceki sevgilisi tarafından kesilmiş eşininin Kavruk´a tecavüz ettiği günün ertesinde onu parasını çaldığı iddiasıyla yani bir komplo ile Muhtar Keko´ya tutuklatır kendi kaçar, sonunda bir yerlerde Kavruk´un karşısına Hacı Üveyz olarak çıkar. Kavruk ise bu olay yüzünden gururu kırılıp toplumdan haksız yere yine dışlanır.

Kavruk´un mecaraları burada bitmez. Koloğlu´nun yanında iş bulur, karısı Hüsne rahat vermez. Koloğlu´nun vefatından sonra kendine yeni bir iş ve yer aramaya koyulur. Kahveci Dursun ile Sarduvan´da tanışır ve ahbap olur. Romana birbiri ardı sıra yeni yüzler yeni hikayeler, yeni eleştiriler, öfkeler, kızgınlıklar, gülerken düşündüren hayal kırıklıkları bir biri ardı sıra egemen olurlar. Kavruk´u hangi maceranın beklediğinden çok onun yaşamı, Sarduvan ve ahalisinin nasıl insanlar oldukları, hayatın zorlukları, insanın nasılda birbirinin kurdu olduğunun ispatı, bilgisizlik ve cehaletin, yokluğun ve açlığın insan üzerindeki ilahi gücünü, nefsine hakim olamayan insanın düşmesinin sonu ve durağı olmadığını onlarca örnekle bizi oradan oraya sürükleyerek verir yazar. Kavruk en sonunda hiç bir zaman Kavruk Efendi olamayacağını yani yazgısını kabul eder.

Sarduvan bir tek Faik Baysal´ın değil Türkiye romanının başyapıtlarından biridir. Bu denli haksızca ilgi görmemesinin nedenini yazarın etnik kökeninde, buna tahammülü olmayan tek boyutluluğu zorba ve zalimce dayatan ayrımcı hatta salt betona tapan edebiyatçılarımızın yanlışlarında aramak gerekir. Gelecekte onun değeri çok daha iyi anlaşılıp adına üniversite dahi kurulacağı öngörüsünde bulunmak kehanet sayılmamalı.

2010

Vorheriger ArtikelKahramanlar Bulmak
Nächster ArtikelHamburg’da Aşk Başkadır

Anzeigen

-Advertisment -

Most Popular

29 Eylül 2020 tarihinde Hamburg´da alınan yeni salgın önlemleri

Almanya’da Covid 19 salgını ile mücadele kapsamında yürütülen önlem ve uygulamalar, vaka sayısıyla orantılı olarak düzenli aralıklarla güncelleniyor. Sonbahar ve kış aylarında vaka sayısının...

Startschuss für die neue Europäische Rohstoffallianz

Dienstag werden Vizepräsident Maroš Šefčovič und der für den Binnenmarkt zuständige EU-Kommissar Thierry Breton die Europäische Rohstoffallianz ins Leben rufen. Sie führt die Industrie,...

Burun estetiği operasyonlarına ilişkin uyarı

Medicana Avcılar Hastanesi Op. Dr. Ali Divil, "Burunda pek çok farklı nedenden dolayı yapılabilen rinoplasti, travmalara bağlı olarak oluşan şekil bozukluklarının estetik ve işlevsel...

DHL Paket erhöht Paketpreise für Geschäftskunden ab 1. Januar 2021

Stark gestiegene Transportkosten, höhere Personalkosten sowie nochmals gestiegene Investitionen machen die Preisanpassung erforderlich. Schwere Pakete besonders von Preiserhöhung betroffen DHL Paket erhöht ab 1. Januar...