5.7 C
Hamburg
Samstag, Mai 8, 2021
StartBücherOrhan Kemal: Cemile

Orhan Kemal: Cemile

Cemile ilk defa 1952 yılında basılmış. Orhan Kemal romanına 1934 yılının Eylül ayında diye başlamış ve o yılları anlatıyor. Cemile genç, hamarat, sarışın, hayat dolu, babası Malik ve ağabeyi Sadri ile birlikte yaşayan ve bir dokuma fabrikasında çalışan, maddiyata değil de maneviyata değer veren kişilikli bir Boşnak güzelidir. Çalıştığı fabrikada 30 kuruşa katiplik yapan Necati kendisine aşıktır. Necati´nin dışında devecilik yapan ve fabrikaya malzeme taşıyan Çopur Halil de Cemile´ye kesiktir, onu güzellikle kendisine gelmezse zorla kaçırmanın planlarıyla kafası doludur. Camgöz Sadık ve onun teyzesinin kızı olan Karakız ile ha bire içer, kebap yerler, Cemile´ye değin kararlar alırlar. Cemile her defasında tersler ve onun kendisine olan aşkını reddeder. O Necati´yi sevmektedir.

Cemile´nin babası Malik ağa zamanında eşkiyalık yapmış, çete reisi ve varlıklıyken fakirliğe düşmüş dahası memleketinden birinin zulümden kendisi gibi eski eşkiya Muy ile berber kaçıp Türkiye´ye göç etmiş ve burada dikiş tutturamamış sıradan biridir. Karısı vefat etmiştir, çevresine yaptığı karşılıksız yardımları göze batar. Çocuklarının sonlarının arkadaşının çocuklarının kötü sonları gibi olmasını istemediğinden Karagöl´e gidip çocuklarıyla beraber toprağa, tarlalarına kendisini vermenin hayallerini kurar. İlerlemiş yaşına rağmen beş-on yıl daha yaşayıp onlara bakmayı ummaktadır.

Yazarın diğer romanlarını çağrıştıran anlatıda Cemile´de kahramanlar şöyle sıralanabilir: Cemile ağabeyi Sadri ile aynı fabrikada çalışır. Fabrikanın sahibi Kadir Ağa´dır. Yoksulluktan zengin olmuştur, tabiri caiz ise tam bir ayıdır ve sonradan görmedir. Ortağı ise onun tam tersi bilgili, kurnaz ve kültürlü biri olan Numan Şerif Bey´dir. İtalyan mühendis Sinyor Orlando. Bir de ev sahipleri Musa var, Güllü, Şemsa ve Halime´yi de unutmamalı. Yine onlar gibi Musa´nın avlusunda oturan komşuları İzzet Usta´yı da katmalı.

Roman Cemile´nin dünyasını anlatır, ağabeyi ve babası ile olan günlük sohbetleri, bunalımları, şakaları. Çalıştığı fabrika ortamını, çalıştığı koşulları, iş arkadaşlarını, genel sorunlarını. Ailesinin ve komşularının genel durumunu, içinde bulundukları anı oldukça geniş ama sade, derinlemesine güçlendirilmiş ve renkli kahramanlarla hoş bir sohbetmişcesine aktarır. Sanki roman okunmaz yaşanır.

Çopur Halil artık tehlikeli olmaya başladığında İzzet Usta´nın da gayretleriyle kâtip Necati babaannesini bir başka kadınla gönderip Cemile´yi istetir. O anda fabrikada maaşlarının azlığına öfkelenen kalabalık bir işçi grubu aynı fabrikada çalışan Camgöz Sadık’ın dolduruşuyla gaza gelmiş ve İtalyan mühendis günah keçisi ilan edilmiştir. İşçiler isyan eder, olaya Numan Bey müdahale eder, isyancı işçiler işten kovulur. Güruh günler sonra kovulmalarına neden olduğu gerekçesiyle Camgöz´ün açtığı kahvehaneyi yağmalar, uyanık Camgöz yine kirişi kırar. Cemile´nin sözü bu arada kesilmiştir. Kızının ayrılıp babaevini terk edeceğine oldukça üzülür Malik ağa. Doğanın kaçınılmaz yasasına o da teslim olur.

Romanın gerçek bir öyküsünün olduğu, Cemile´nin yazarın Milli Mensucat Fabrikası´nda kâtiplik yaparken işyerinde tanıştığı ve 1937´de evlendiği, yine Zağrep ‚te doğmuş bir Boşnak güzeli olan eşi Nuriye hanım olduğundan sıkça bahsedilir. Orhan Kemal bu yapıtıyla da buram buram diyalog, hümanizm ve edebiyat kokar.

2010

Anzeigen

-Advertisment -spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img

Most Popular